a story lives forever
Register
Sign in
Form submission failed!

Stay signed in

Recover your password?
Register
Form submission failed!

Web of Stories Ltd would like to keep you informed about our products and services.

Please tick here if you would like us to keep you informed about our products and services.

I have read and accepted the Terms & Conditions.

Please note: Your email and any private information provided at registration will not be passed on to other individuals or organisations without your specific approval.

Video URL

You must be registered to use this feature. Sign in or register.

NEXT STORY

Korczak

RELATED STORIES

Medem's Sanatorium
Marek Edelman Social activist
Comments (0) Please sign in or register to add comments

[Q] Jeszcze z przedwojennych czasów - Sanatorium Medema.

Było. No, byłem tam parę razy, bardzo elegancko. Potem byłem... film tam kręcili. Wanda Wasilewska z Fordem kręcili film. Wanda jako wielka socjalistka robiła taki rewolucyjny film, bo wtedy był strajk górniczy bardzo długo trwający i sanatorium wzięło 30 dzieci górniczych na przechowanie na czas strajku i to wszystko było sfilmowane i Wasilewska była cacy, cacy i była piękną, wielką kobietą, robiła wielkie filmy. Była nielubiana przez rząd polski, co nam się bardzo podobało. No i była... I była w ogóle fajnym człowiekiem. W ogóle, że ona się skomunizowała tam na wschodzie, to jest bardzo dziwne, ale tak się stało. Ale była taką normalną socjalistką, fajną kobitą. Przecież miała tego męża [sic. Marian Bogatko] też PPS-owca, którego Rosjanie zabili, prawda. I potem poszła za tego Kornijczuka [sic. Ołeksandr Kornijczuk] widocznie była zakochana w ministrze kultury. Tak? Kultura chyba była...

[Q] A byłeś w tym sanatorium, bo...?

Bo jak to wszystkie dzieci, wtedy gruźlica była rzeczą nagminną, a wszystkie dzieci miały zespół pierwotny gruźliczy, więc tam wysyłali do tego sanatorium na sześć tygodni, na... czy na miesiąc, żeby tam świeżym powietrzem w Miedzeszynie oddychać, gdzie tam był taki anty-Korczakowski samorząd. Anty-Korczakowski, tak można powiedzieć, bo to był samorząd dziecięcy. Samorząd, który nie uznawał... bo u Korczaka były nagrody i kary, a kary były straszne, a tam nie było kar. I samorząd dziecięcy działał tam, organizował wszystko i tak dalej, a nie było tego, co... co było u Korczaka, co było tak bardzo nie... znienawidzone przez młodzież, że jak się źle uczyłeś dostawałeś - znaczy się, w zasadzie fartuch był do kostek - jak się dobrze uczyłeś to fartuch był do kolan, jak dostawałeś trójki to był poniżej kolan, jak dostawałeś dwójki to było do... do kostek i to była ta hańba. Więc tego wszystkiego, tych wszystkich... tam były te sądy między dziećmi straszne, się sądzili, że ten postępek... wyroki wydawali...

[Q] Before the war there was still Medem's Sanatorium?

There was. Well, I was there a few times, very smart. Then they made a film there, Wanda Wasilewska and Ford made a film there. Wanda, who was this great socialist, made a revolutionary film there because at the time there was a miner's strike which was going on for a very long time, and they took 30 children from the miner's families to look after them there while the strike lasted. This was all filmed, and Wasilewska was all lovey-dovey, and she was a magnificent woman who made magnificent films. She was unpopular with the Polish government so we liked that a lot. She was a marvellous person. It's odd that she turned into a communist while she was out in the east but that's what happened although she was a normal socialist and a terrific woman. That husband she had was in the PPS, he was killed by the Russians. Then she got hitched to that Kornijczuk, she was obviously in love with the Minister of Culture. It must have been the culture...

[Q] And you were in the sanatorium because...?

Like all children, tuberculosis was very prevalent at that time, and all children had primary tuberculosis so they got sent there to that sanatorium for six weeks or for a month, to breathe the fresh air of Międzeszyno. There was an anti-Korczak self-government there, you can call it that because it was a self-government run by children. It did not recognise - with Korczak, there were prizes and there was punishment, and the punishment was dreadful - but they had no punishments there. The children's self-government acted there and organised everything but they didn't have what Korczak had and what all the youngsters detested: if someone didn't study well, they'd be given an apron which reached their ankles, if someone did well, their apron reached their knees, if someone had average grades, their apron went below their knees and if your grades were poor, your apron was down to your ankles and that was very shameful. So with all of this, there were these terrible judgements among the children, they judged one another and handed down sentences...

Marek Edelman (1919-2009) was a Jewish-Polish political and social activist and a noted cardiologist. He was the last surviving leader of the 1943 uprising in the Warsaw Ghetto. Following the Second World War, he took an active part in domestic and international politics, dedicating himself to fighting for justice and peace.

Listeners: Joanna Klara Agnieszka Zuchowska Anka Grupinska Joanna Szczesna

Joanna Klara Agnieszka 'Aga' Zuchowska, urodzona 20 stycznia 1938. Ojciec zginal w Katyniu. Po wojnie zamieszkala w Lodzi. Studia ukonczyla w 1960 r. a specjalizacje z chorób wewnetrznych w 1973 r. Doktorat obronila we Wroclawiu. Pracowala z Markiem Edelmanen przez 15 lat. W 1982 r. wyjechala do Algerii. Wrócila do Polski w 1985 r. i mieszka obecnie w Lodzi.

Joanna Klara Agnieszka 'Aga' Zuchowska was born 20 January 1938. Her father was killed in the Katyń massacre. After the war, she moved from Warsaw to Lódz. She obtained a degree in medicine in 1960, qualifying as a specialist in internal medicine in 1973. Dr Zuchowska worked with Marek Edelman for 15 years. In 1982 she left Poland for Algeria where she remained for the next three years, returning to Poland in 1985. She currently lives in Lódz.

Anka Grupinska ukonczyla filologie angielska na UAM w Poznaniu. Wspólpracowala z poznanskimi pismami podziemnymi, wraz z innymi zalozyla i wydawala dwumiesiecznik "Czas Kultury". W latach 1988-1989 przebywala w Izraelu opracowujac wspomnienia ocalalych z Zaglady. W latach 1991-1993 pracowala jako attaché kulturalny w ambasadzie polskiej w Tel Awiwie. Od 1996 mieszka w Polsce. Anka Grupinska specjalizuje sie w tematyce stosunków polsko-zydowskich. Publikuje ksiazki (m. in. Wydawnictwo Literackie, Zydowski Instytut Historyczny, Twój Styl), artykuly prasowe (m. in. "Tygodnik Powszechny", "Rzeczpospolita"), realizuje projekty wystawiennicze. Jest takze koordynatorem miedzynarodowego projektu "Swiadek zydowskiego wieku" (archiwizowanie pamieci o zydowskiej przedwojennej Polsce), prowazi autorska audycje radiowa "O Zydach i o Polakach tez" i uczy warszawskich studentów sztuki czytania i pisanie tekstów literackich.

Anka Grupinska studied English at the Adam Mickiewicz University in Poznan, Poland. She wrote for Poznan’s underground publications and was herself one of the founding publishers of the bi-monthly Czas Kultury. She spent 1988 and 1989 in Israel compiling reminiscences of Holocaust survivors. From 1991 to 1993, she held the post of Cultural Attache at the Polish Embassy in Tel Aviv. She moved back to Poland in 1996 and now writes books on Jewish subjects, mainly dealing with the history of the Warsaw ghetto. She is also a freelance journalist for Tygodnik Powszechny. Anka Grupinska is the director of the Centropa Foundation project in Poland (oral history project) called “The Witness of the Jewish Century¿, presents her own radio programme, “Of Jews and of Poles too¿, and teaches creative writing and oral history in Collegium Civitas and SWPS in Warsaw.

Joanna Szczesna, dziennikarka "Gazety Wyborczej", autorka - wraz z Anna Bikont - biografia polskiej noblistki "Pamiatkowe rupiecie, przyjaciele i sny Wislawy Szymborskiej". Od lat 70-tych zwiazana z opozycja demokratycznaw Polsce, wspólpracowniczka Komitetu Obrony Robotników, wspóltwórczyni prasy niezaleznej w Polsce: redaktorka "Biuletynu Informacyjnego KOR-u", Agencji Prasowej "Solidarnosc" i "Tygodnika Mazowsze".

Joanna Szczesna is a journalist writing for Gazeta Wyborcza. Together with Anna Bikont, she’s the author of Pamiatkowe rupiecie, przyjaciele i sny Wislawy Szymborskiej (The Recollected Flotsam, Friends and Dreams of Wislawa Szymborska) a biography of Wislawa Szymborska, the Polish winner of the Noble Prize for Literature. Since the 1970s, Joanna Szczesna has been involved with the democratic opposition movement in Poland, active in the Worker’s Defence Committee (KOR), the co-founder of the independent press in Poland: editor of KOR’s Information Bulletin, Solidarnosc Press Agency and Tygodnik Mazowsze.

Tags: Miedzeszyno, Wanda Wasilewska, Aleksander Ford, Ołeksandr Kornijczuk, Janusz Korczak

Duration: 2 minutes, 45 seconds

Date story recorded: December 2003

Date story went live: 24 January 2008